پروتئین مسئول ایجاد بیماری الزایمر، حرکت در موشها را نیز کنترل می کند

Alzheimer’s disease protein controls movement in mice

محققین آلمانی و بریتانیایی، به تازگی کشف کردند که پروتئین شناخته شده بیماری آلزایمر، ایجاد دوکهای عضلانی را نیز کنترل می کند و در صورت فقدان این پروتئین و یا استفاده از مهارکننده های آن در موش، اختلالات حرکتی، ایجاد می شود. نتایج این بررسی که در مجله EMBO، منتشر شده است، نشان می دهد که داروهایی که به عنوان درمان بالقوه بیماری آلزایمر در دست ساخت هستند و جایگاه هدف آنها پروتئین Beta-Secretase1 می باشد ممکن است اثرات جانبی مانند اختلالات حرکتی را ایجاد کنند.

بیماری آلزایمر متداولترین شکل جنون (dementia) می باشد که در افراد مسن دیده می شود. بر اساس تخمین سازمان بهداشت جهانی، نزدیک به 18 میلیون فرد مبتلا به آلزایمر در سراسر جهان وجود دارد و چنین برآورد میشود که تا سال 2025، این رقم به 34 میلیون، افزایش پیدا کند. در حال حاضر، محققین، به این موضوع آگاهی دارند که پروتئین Beta Secretase 1 (Bace1) که یک آنزیم پروتئاز می باشد در بروز این بیماری نقش اصلی را دارد. آنزیم Bace1، پروتئین پیش ساز آمیلوئید را شکسته و پپتیدهای مخرب Abeta را ایجاد می کند که بصورت پلاک در مغز تجمع پیدا کرده و سبب ایجاد آلزایمر می شوند. اکنون محققین جزئیات بیشتری از این پروتئین را شناسایی کرده اند.

Carmen Birchmeier که استاد پزشکی مولکولی مرکز Max-Delbrück در آلمان و یکی از اعضاء EMBO و یکی از نویسندگان این مقاله می باشد معتقد است که این نتایج نشان می دهند که فقدان پروتئینهای Bace1 و یا استفاده از مهار کننده های آنها، منجر به ایجاد مشکلات تعادلی و حرکتی و همچنین کاهش قدرت عضلانی می گردد. همچنین وی و همکارانش نشان داده اند که ترکیب فعالیت Bace1 و یک پروتئین دیگر به نام neuregulin-1 (Nrg1) نیز برای حفظ دوکهای عضلانی در موشها و همچنین حفظ تعادل، ضروری است.

دوکهای عضلانی، اندامهای حسی هستند که در تمامی عضلات مهره داران، یافت می شوند. این اندامها می توانند میزان ارتجاع عضلات را شناسایی کرده و اطلاعات بدست آمده از وضعیت بدن را به مغز، گزارش کنند. محققین از آنالیزهای ژنتیکی، مطالعات بیوشیمایی و با استفاده از مهار کننده های دارویی در صدد شناسایی عمکرد Bace1 در موشها بر آمدند. Cyril Cheret، که نویسنده اصلی این طرح می باشد، عنوان می کند که با کاهش تدریجی قدرت سیگنال شکل خاصی از neuregulin-1 که lgNrg1 نامیده میشود، بطور فزاینده ای نقایص شدیدی در ایجاد و بلوغ دوکهای عضلانی در موشها، مشاهده می شود. از سوی دیگر به نظر می رسد که وجود Bace1 نیز برای عملکرد کامل lgNrg1، ضروری باشد. کاهش تدریجی فعالیت lgNrg1 در حیوانات با افزایش مشکلات حرکتی و تعادلی همراه است.

شرکتهای داروسازی، علاقمند به توقف فعالیت پروتئین Bace1 هستند چرا که به نظر می رسد این راه، یک روش امیدوار کننده برای درمان بیماری آلزایمر باشد. در صورتیکه این پروتئین مهار شود، در مسیر ایجاد پروتئینهای آسیب رسان کوچکتر که بصورت پلاکهای آمیلوئیدی در مغز، تجمع می یابند، خلل وارد می شود و بدین ترتیب تا حدی در برابر اثرات مخرب آلزایمر، محافظت ایجاد می شود.

اما از سوی دیگر Birchmeier نیز معتقد است که یکی از عوارض جانبی ناخواسته مهار طولانی مدت Bace1 اختلال در ایجاد دوکهای عضلانی و در نتیجه مشکلات حرکتی خواهد بود. محققینی که در صدد یافتن راهی برای ساختن داروهای مهار کننده Bace1 هستند، این یافته را نیز باید مد نظر قرار دهند. در حال حاضر مهارکننده های متعددی برای Bace1 طراحی شده اند که برای درمان بیماری آلزایمر، فازهای II و III، آزمایشات کلینیکی خود را سپری می کنند.